İbretli hikâyeler

Hz. İbrahim (a.s.) putlara tapan kavmini bir olan Allah'a çağırdı. Onların en büyük putlarını kırıp baltayı büyük putun boynuna asınca kavmi öfkelendi ve onu dev bir ateşe atmaya karar verdi.

Hz. Yûsuf (a.s.) küçük yaşta kardeşleri tarafından kıskanılıp bir kuyuya atıldı, sonra köle olarak satıldı. Yıllarca iftiraya uğradı, zindanlara düştü; ama her hâlinde Allah'a olan güzel zannını kaybetmedi.

Hz. Eyyûb (a.s.) mal, evlât ve sağlık bakımından büyük nimetlere sahipti. Bir imtihan olarak önce malını, sonra evlâtlarını, ardından sağlığını kaybetti; uzun yıllar ağır bir hastalık çekti.

Hz. Yûnus (a.s.) kavmi îmana gelmeyince onlardan ümidini kesip izinsiz ayrıldı. Bindiği gemi fırtınaya tutulunca kur'a ona çıktı ve denize atıldı; büyük bir balık onu yuttu.

Zâlim bir hükümdarın putperestliği dayattığı bir devirde, birkaç genç imanlarını korumak için memleketlerini terk edip bir mağaraya sığındılar. "Rabbimiz göklerin ve yerin Rabbidir; O'ndan başkasına yalvarmayız" dediler.

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) Mekke'den Medine'ye hicret ederken, müşrikler onu öldürmek için evini kuşatmıştı. O, Hz. Ebû Bekir ile birlikte gizlice Sevr Mağarası'na sığındı.

Bilâl (r.a.) köle iken Müslüman oldu. Efendisi onu kızgın çöl kumlarına yatırıp göğsüne ağır taşlar koydu, dininden dönmesi için işkence etti. O ise tek kelimeyle direniyordu: "Ehad, Ehad!" (Allah birdir, birdir).

Halife Hz. Ömer (r.a.) geceleri kılık değiştirip halkın hâlini gizlice denetlerdi. Bir gece bir çadırdan çocuk ağlamaları duydu. Bir anne, aç çocuklarını avutmak için kaynayan boş tencereyi gösteriyordu.

Veysel Karânî (Üveys el-Karanî), Yemen'de yaşayan, Peygamberimiz'i görmeyi çok arzulayan bir zâttı. Fakat gözü âmâ, muhtaç annesine bakmakla yükümlüydü.

Hz. Ebû Bekir (r.a.), Efendimiz'e ilk îman eden yetişkin erkekti. Onun "es-Sıddîk" (çok doğrulayan) lakabını almasının sebebi, kimsenin inanmadığı Mîrac hâdisesini duyar duymaz "O söylediyse doğrudur" demesiydi.

Yermük Savaşı'nda ağır yaralanan üç sahâbî, susuzluktan yanıyordu. Biri su istedi; su kabı dudağına götürülünce, yanındaki kardeşinin iniltisini duydu ve "Önce ona verin" dedi.

Hz. Süleyman (a.s.) rüzgâra, cinlere ve hayvanların diline hükmeden büyük bir peygamber-hükümdardı. Ordusuyla bir vadiden geçerken bir karınca diğerlerine seslendi: "Yuvalarınıza girin ki Süleyman ve ordusu farkında olmadan…

Yemen valisi Ebrehe, insanları kendi yaptırdığı mabede yöneltmek için Kâbe'yi yıkmaya karar verdi ve fillerden oluşan büyük bir orduyla Mekke üzerine yürüdü.

Hz. Âdem (a.s.) ve Havvâ, cennette yasaklanan ağaçtan yiyince hatâlarını anladılar. Şeytanın vesvesesine kapılmışlardı; ama inatla sürdürmediler, hemen pişman oldular.

Peygamberliğinden önce Mekke'de Kâbe onarılırken, kutsal Hacerü'l-Esved'i yerine kim koyacak diye kabileler arasında büyük bir anlaşmazlık çıktı; iş neredeyse savaşa varacaktı.

Rivayet edilir ki bir gönül eri, elindeki iğneyi karanlık evinde düşürdü; ama onu dışarıda, aydınlıkta aramaya başladı. Görenler "İğne içeride düştüyse neden dışarıda arıyorsun?" dediler.

Efendimiz (s.a.v.) anlatır: Yolculuktaki bir adam çok susadı, bir kuyuya inip su içti. Çıktığında, susuzluktan toprağı yalayan bir köpek gördü.

Hz. Âişe (r.a.) anlatır: Yoksul bir kadın, iki küçük kızıyla kapıma geldi, bir şey istedi. Yanımda yalnızca üç hurma vardı; hepsini ona verdim.

Hz. Mûsâ (a.s.), kendisine ilim verilen Hızır (a.s.) ile yolculuğa çıktı ve olup bitene sabredeceğine söz verdi. Hızır bir gemiyi deldi, bir çocuğun canına kıydı, yıkılmak üzere olan bir duvarı ücretsiz onardı; Mûsâ (a.s.) her…

Hz. Mûsâ (a.s.) İsrailoğulları ile Mısır'dan çıktı; Firavun ordusuyla peşlerine düştü. Önlerinde deniz, arkalarında düşman vardı. Kavmi "Yakalandık!" diye feryat etti.

Hz. Nûh (a.s.) kavmini gece gündüz, gizli açık tam dokuz yüz elli yıl tevhide çağırdı. Alay ettiler, parmaklarını kulaklarına tıkadılar; ona yalnızca bir avuç insan iman etti.

Hz. İbrahim (a.s.), Allah'ın emriyle eşi Hâcer'i ve süt emen oğlu İsmail'i ekinsiz, susuz Mekke vadisine bıraktı. Hâcer vâlidemiz "Bunu sana Allah mı emretti?" diye sordu; "Evet" cevabını alınca "Öyleyse Allah bizi zâyi etmez"…

Hz. İbrahim (a.s.) rüyasında oğlu İsmail'i kurban ettiğini gördü; peygamber rüyası vahiydi. Durumu oğluna açtığında o yiğit genç şöyle dedi: "Babacığım! Sana emredileni yap; inşallah beni sabredenlerden bulacaksın." (Sâffât, 102)

Hz. Zekeriyyâ (a.s.) iyice yaşlanmış, saçları ağarmış, eşi de kısırdı. Yine de Rabbine gizlice yalvardı: "Rabbim! Bana katından tertemiz bir nesil bağışla. Şüphesiz sen duayı hakkıyla işitensin." (Âl-i İmrân, 38)

Hz. Meryem, annesinin adağı olarak mâbede verildi; bakımını Hz. Zekeriyyâ üstlendi. Zekeriyyâ (a.s.) mihraba her girişinde onun yanında mevsimsiz meyveler ve yiyecekler bulurdu.

Geçmiş ümmetlerde zâlim bir kral, halkının iman ettiği genci öldürmeye çalıştı; her seferinde Allah genci korudu. Sonunda genç, "Beni ancak halkı toplayıp 'gencin Rabbi olan Allah'ın adıyla' diyerek ok atarsan öldürebilirsin"…

Kârûn, Hz. Mûsâ'nın kavmindendi; anahtarlarını güçlü bir topluluğun zor taşıdığı hazinelere sahipti. Kavmi ona "Şımarma! Allah'ın sana verdiğinden âhiret yurdunu da gözet" diye öğüt verdi.

Firavun, Hz. Mûsâ'yı halkın gözünde yenmek için ülkenin en usta sihirbazlarını topladı; onlara mal ve makam vaat etti. Sihirbazlar iplerini ve değneklerini attılar, gözleri büyülediler.

Kendisine hikmet verilen Lokmân (a.s.), oğluna şöyle öğüt verdi: "Yavrucuğum! Allah'a ortak koşma; çünkü şirk büyük bir zulümdür."

Adamın iki verimli üzüm bağı vardı; hurmalıklarla çevrili, arasından ırmak akan bahçeler. Servetine güvenip arkadaşına "Ben senden daha zenginim, adamlarım da daha güçlü" diye böbürlendi; "Bunun yok olacağını hiç sanmam" dedi.

Allah, Zülkarneyn'e yeryüzünde büyük iktidar ve her şeyden bir sebep verdi. Doğuya ve batıya seferler yaptı; zâlime karşı sert, mü'mine karşı merhametli oldu.

Hüdhüd kuşu, Hz. Süleyman'a güneşe tapan bir kavmi ve kraliçeleri Belkıs'ı haber verdi. Süleyman (a.s.) savaş yerine önce "Bismillâhirrahmânirrahîm" ile başlayan bir davet mektubu gönderdi.

Hz. Ya'kûb (a.s.), en sevdiği oğlu Yûsuf'tan yıllarca ayrı kaldı; üzüntüden gözlerine ak düştü. Ama ağzından ne bir isyan ne bir şikâyet çıktı.

Mus'ab (r.a.), Mekke'nin en zengin ve en şık gencilerindendi; Müslüman olunca ailesi her şeyini elinden aldı. O, ipekler içindeki hayatı bırakıp yamalı elbiseyle iman izzetini seçti.

Efendimiz (s.a.v.) ilk vahyin heybetiyle titreyerek eve geldiğinde "Beni örtün!" dedi ve endişesini eşi Hatice vâlidemize açtı.

Medine'ye hicret eden Müslümanlar su sıkıntısı çekiyordu; tatlı su yalnızca bir Yahudi'nin sahip olduğu Rûme kuyusundan pahalıya satılıyordu.

Müşrikler Efendimiz'i öldürmek için evini kuşattığında, Efendimiz Hz. Ali'ye "Bu gece benim yatağımda yat" dedi. Ali (r.a.) henüz gençti; kılıçların bekleyebileceği o yatağa tereddütsüz uzandı.

Efendimiz Medine'ye hicret edince herkes onu evinde ağırlamak istedi. Efendimiz "Devemi serbest bırakın" dedi; deve, Ebû Eyyûb el-Ensârî'nin (r.a.) kapısının önüne çöktü.

Selmân (r.a.) İran'da ateşe tapan bir ailenin çocuğuydu. Gönlü tatmin olmadı; hak dini aramak için ülke ülke dolaştı, rahiplerin yanında yıllarca hizmet etti.

Hendek kazılırken açlık had safhadaydı; sahâbîler açlıktan karınlarına taş bağlıyordu. Bir sahâbî Efendimiz'e hâlini arz etmek için karnındaki taşı gösterdi.

Efendimiz (s.a.v.) İslâm'ı anlatmak için Tâif'e gitti; şehrin ileri gelenleri onu alaya aldı, ayak takımını kışkırtıp taşlattılar. Mübarek ayakları kanlar içinde şehirden çıktı.

Enes (r.a.) on yaşında bir çocukken annesi onu Efendimiz'in hizmetine verdi. Tam on yıl gece gündüz onun yanında bulundu.

Efendimiz (s.a.v.) geçmiş ümmetlerden bir tüccarı anlattı: Adam insanlara borç verir, darda kalanı görünce yardımcılarına "Onu sıkıştırmayın, kolaylık gösterin; belki Allah da bizi affeder" derdi.

Kâ'b (r.a.) mazereti olmadığı hâlde Tebük seferine katılmamıştı. Ordu dönünce herkes yalan mazeretler uydurdu; Kâ'b ise Efendimiz'e "Vallahi hiçbir mazeretim yoktu" diye doğruyu söyledi.

Abdullah bin Ömer (r.a.) yolculukta bir çobana rastladı; onu denemek için "Şu sürüden bana bir koyun sat, parası senin olsun; sahibin kurda kaptı dersin" dedi.

Halife Ömer bin Abdülazîz gece devlet işleriyle uğraşırken oğlu yanına girdi ve özel bir aile meselesi konuşmak istedi.

İmâm-ı Âzam Ebû Hanîfe, ilimle birlikte kumaş ticareti de yapardı. Bir gün ortağına, satılacak toplar arasındaki kusurlu kumaşı göstererek "Bunu satarken kusurunu mutlaka söyle" diye tembih etti.

Halife Hz. Ali (r.a.), Sıffîn dönüşü kaybettiği zırhını bir gayrimüslimin elinde gördü ve dava açtı. Kadı Şüreyh iki tarafı da mahkemeye çağırdı.

Anlatılır ki Yûnus Emre, Tapduk Emre dergâhına yıllarca sırtında odun taşıdı. Getirdiği odunların hepsi düzgün ve dosdoğruydu.

Osmanlı şehirlerinde cami avlularına "sadaka taşı" denilen oyuk mermerler konurdu. Hâli vakti yerinde olan, kimseye görünmeden gelir, parasını taşın oyuğuna bırakırdı.

Enes bin Nadr (r.a.) Bedir'e katılamamıştı; buna çok üzüldü ve "Allah bir savaş daha nasip ederse ne yapacağımı O gösterecek" diye söz verdi.

Ebrehe ordusuyla Kâbe'yi yıkmaya gelirken yolda Abdülmuttalib'in iki yüz devesine el koydu. Abdülmuttalib huzuruna çıkınca Ebrehe onu heybetli buldu ve dileğini sordu.